Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Düşün ve Konuş

Eylül 14, 2026 Tanrı Dağlarından

Dilden çıkan söz, aklın ürünü değilse gürültüden başka bir şey değildir o.

İnsanların yalnızca bedeniyle ilgili ihtiyaçlarını karşılayacak kadar dili olursa eyvah eyvah... Alış veriş yapıp ardından da yiyip içip doymak, giyinmek, temizlenmek veya vücut bakımı; saç, sakal kestirmek için bilmesi gereken kelime hazinesi 100'ü geçmez.

Bildiği kelimelerle dinî konularda hoca beğenmez fetva verir; kredi kartını ödeyemez ama iktisadi konularda ahkâm kesip ekonomiyi ve enflasyonu düzelteceğini iddia eder.

Sporun her dalından olmasa da futboldan garanti anlar... Ayağına top gelse dengesiz basıp vurmaktan menisküs olur ama profesyonel ünlü futbolculardan pek de kimseyi beğenmez.

Doktorluk, mühendislik zaten uzmanlık alanı mübarek(!) herifin…

Ona göre şimdiki öğretmen, polis, subay, profesör de kimmiş?

Diploma dediğin de nedir birader?

Kâğıt işte kâğıt yav...der.

Mangalda kül bırakmaz 100 kelimelik dağarcığıyla bizim vatandaş…

Söküğünü dikemez ama terziye akıl ve nasihat vermekten de geri kalmaz... Tüccara, esnafa değil ama memura da izahatta bulunmaktan büyük keyif alıyor 100 kelimeyle…

Kelimeler düşündürür... Çok kelime bilmek yalnızca çok ve etkili güzel söylemekle sınırlandırmaz insanı.

Düşünen akıl, fikir üretir; geçmişten geleceğe analiz yapar ve daha iyisini hak eden milletim için, sanat, kültür, edebiyat ve medeniyet için... Sanayide, teknolojide, tıpta, felsefede üretim için, uzayda ve okyanusta keşif için düşünür dil bilen, söz bilen, sözün hasını bilen bilgeler...

Çok kelime bilmek demek lügatta ahkam kesmek demek değildir…

Anlatım gücü ve zenginliği ile bizim dilimiz Türkçe zihni açar; engin ve berrak bir dünya sunar insana…

Herkese laf yetiştirmek marifet değildir...

Dilin mistik gücü ahlâklı ve erdemli insanların söz varlığını yüceltir.

Şairane duygular dışında da insana kimliğini kazandıran Türkçemiz var...

Çoğu zaman ağızdan sarf edilen bir kelimeden sahibinin kim olduğunu anlamak zor değildir…

Zihnin ve aklın süzgecinden ârifane üslûpla geçtikten sonra muhatabın kulağına ulaşmalı söz... Yoksa lakırdı olur çıkar...

Düşünen beyinler yalnızca bildiği söz varlığının yardımıyla başkalarına ilgiyi, sevgiyi, saygıyı, muhabbeti ve ihtiramı sunabilirler…

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç