Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Makaleler ve Bildiriler

Makaleler ve Bildiriler

Aradığınız sayfa bulunamadı. Adres değişmiş ya da bağlantı eskimiş olabilir.

Aşağıdaki başlıklardan devam edebilirsiniz:

Bilimsel Makaleler

Son yıllarda hakemli dergilerde yayımlanan çalışmalar. Künyede yayım yılı ve varsa tarandığı dizin belirtilmiştir.

  1. Using Digital Tools to Analyze Cultural Factors in the Translation of Toponyms in Mayne Reid’s Book The Headless Horseman 2026 · TR Dizin
  2. “Kutadgu Bilig”de Köŋül / Gönül Kavramı Üzerine Bir Değerlendirme 2025 · RİNC
  3. Cengiz Aytmatov’un Beyaz Gemi Adlı Eserinin Çevirisinde Anlam Kayıpları Sorunu 2025 · TR Dizin
  4. Peyami Safa’nın Yalnızız Romanında Göz ve Yüz Kelimeleriyle Oluşan Söz Varlığı Ögeleri 2025
  5. Derlem Dilbilim Çalışmalarının Dil Öğretimine Katkısı 2024 · RİNC
  6. Kültürel Değer Olarak Ali Şir Nevâî’nin Eserlerinde Vefa Kavramı 2024
  7. Kırgızca Deyimlerde Geçen Güzellik ve Güzel Görünüm ile İlgili Kültürel Algılar 2023 · Scopus
  8. Türkiye Türkçesi ve Özbekçe Söz Varlığında Göz Kelimesiyle Oluşan Deyimler ve Birleşik Kelimeler 2023 · RİNC
  9. Türkçe Söz Varlığında Su Kavramının Anlambilim Açısından Özellikleri 2023
  10. Türkçe Söz Varlığında Güzelliği İfade Eden Benzetmeler 2023
  11. Baburname’nin Edebî Tür Açısından İncelenmesi 2022 · RİNC
  12. Altın Köprü Türkçe Öğretimi (B2 ve C1) Ders Kitaplarının Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programının Dil Düzeyi Göstergelerine Uygunluğu Açısından Değerlendirilmesi 2021
  13. Dil Öğretiminde Temel Beceriler 2012 · RİNC
  14. Türkçe “gibi”, Kırgızca “sıyaktuu” Edatıyla Yapılan Bazı Benzetmelerin Kültürdilbilim Açısından Değerlendirilmesi yıl belirtilmemiş

Tebliğler

Uluslararası sempozyum ve kongrelerde sunulan bildiriler.

  1. Türkiye Türkçesi ve Özbekçe Söz Varlığında “göz / ko‘z” Kelimesiyle Oluşan Deyimlerin Anlam Özellikleri “O‘zbek Tili Taraqqiyoti va Xalqaro Hamkorlik Masalalari” Sempozyumu · 2024
  2. Derlem Dilbilim Çalışmalarının Dil Öğretimine Katkısı IV. Uluslararası Çeviri ve Geleceği Sempozyumu, 19-20 Ekim · 2023
  3. Türk Kültüründe Adalet Kavramı “O‘zbek Tili Taraqqiyoti va Xalqaro Hamkorlik Masalalari” Sempozyumu · 2022
  4. Türk Kültüründe Erdem Kavramı “Tilshunoslikning Dolzarb Masalalari” Sempozyumu, 7 Mart · 2022
  5. 19. Yüzyıl Türk Edebiyatında İlk Çeviri Eserler “Zamonaviy O‘zbek Adabiyoti Rivojida Usmon Nosir Ijodiy Merosining O‘rni va Ahamiyati” Sempozyumu, 10 Kasım · 2022
  6. Alişir Nevaî’de Dil Bilinci “O‘zbek Mutafakkirlarining Til Nazariyasiga Oid Qarashlari” Sempozyumu, 24 Şubat · 2021
  7. Dil Psikolojisi Çerçevesinde Ana Dili (Türkçe) Öğretiminin Kişilik Oluşumuna Etkisi “Boshlang‘ich Ta’limga Raqamli Texnologiyalarni Tatbiq Etishning Zamonaviy Tendensiyalari” Sempozyumu, 2 Mart · 2021
  8. “Şimşeğin Gözyaşı” Adlı Romanın Çevirisinde Eşdeğerlik Sorunları V. Uluslararası Çeviri ve Geleceği Sempozyumu
  9. Türkiye’de Çevirmenlik Mesleği Ölçütleri Üzerine Bir Değerlendirme Çeviri ve Geleceği Sempozyumu
  10. Türkiye Türkçesinde “dil” ve Kırgız Türkçesinde “dil / til” Kelimeleriyle Oluşan Söz Varlığının Anlambilimi Açısından Değerlendirilmesi “Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatlarının Güncel Sorunları” Bilgi Şöleni-1
  11. Türkçede “aile, ana ve baba” Kavramıyla İlgili Söz Varlığı II. Uluslararası Aile ve Değerler Sempozyumu
  12. Türkçede İnsan Karakterini Niteleyen Sıfatların Öğretimi ve Dil Psikolojisiyle İlişkisi 20. Uluslararası Türk Dünyası Sosyal Bilimler Kongresi
  13. Türk Kültüründe İyi ve İyilik Kavramları Üzerine Düşünceler “O‘zbek Tili va Adabiyotini Jahon Miqyosida Targ‘ib Etish: Natija va Vazifalar” Sempozyumu

Önceki Dönem Bildirileri

  1. Özbekistan’da Ana Dili Eğitimi Dünyada ve Türkiye’de Ana Dili Eğitimi Sempozyumu, AÜ Dil Öğretim Merkezi Yayını, Ankara, 1998
  2. Kırgızca ve Türkçede Tuzak Sözlerin Çeviri Sorunları Kırgızistan’da Tercümanlık Mesleği ve Geleceği Sempozyumu, KTMÜ Yayınları, Bişkek, 2008
  3. Cengiz Aytmatov’un Düşünce Dünyası Doğumunun 80. Yılında Cengiz Aytmatov Fenomeni Uluslararası Sempozyumu, C. Balasagın Kırgız Millî Devlet Üniversitesi, Vestnik-Carçı, Bişkek, 2009
  4. Kırgızca ve Türkçede Ortak (Tuzak) Sözcüklerin Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar 8. Uluslararası Dünyada Türkçe Öğretimi Sempozyumu, AÜ TÖMER Yayınları, Ankara, 2009
  5. Çevirmenlik Mesleği ve Çeviri Yanlışlarının Nedenleri Üzerine Düşünceler KTMÜ Kongreler Serisi 17, s. 131–137, Bişkek, 2010
  6. Türkçe ve Kırgızcada Karşıtsal Cümle Çözümlemesi 9. Uluslararası Dünyada Çağdaş Türk Yazı Dillerinin Öğretimi Sempozyumu, Bişkek, 2011

Önceki Dönem Makaleleri

  1. Çağdaş Dil Öğretiminde Eğitim Ortamının Önemi Edebiyat Şunoslik, Taşkent, Mayıs 1993
  2. Bağımsız Türk Cumhuriyetlerinde Akrabalık Adları Dil Dergisi, S. 19, Mayıs 1994
  3. Özbek ve Türk Halk Masallarının Karşılaştırılması AÜ TÖMER, Ortak Dil Türkçe Sempozyumu, Dil Dergisi, Ankara, 1994
  4. Türkiye Türkçesi ve Özbekçede Kelime Türleri I Dil Dergisi, S. 27, Ocak 1995
  5. Türk Dünyasından Bir Portre: Türkolog Sapar Kürenov Dil Dergisi, S. 27, Ocak 1995
  6. Orhan Şaik Gökyay ve Dede Korkut Hikâyeleri Dil Dergisi, S. 29, Mart 1995
  7. Türkiye Türkçesi ve Özbekçede Ad Durum Ekleri Dil Dergisi, S. 36, Ekim 1995
  8. Doğumunun 100. Yılında Muhtar Avezov Dil Dergisi, S. 61, 1998
  9. Türkçe Öğretiminde Çağdaş Yöntemler BGU Sosyal Bilimler Dergisi, Bişkek, 1999
  10. Yabancı Dil Öğretiminde Morfolojik Yapılar BGU Sosyal Bilimler Dergisi, Bişkek, 2000
  11. Ortak Alfabenin Ortak Dil Oluşumuna Katkısı “Ortak Dil: Türkçe” Sempozyumu, AÜ TÖMER, Ankara, 29.03.2002
  12. Dil Öğretiminde Çağdaş Yöntemler ve Uygulamalar Millî Devlet Üniversitesi Carçısı, Bişkek, 2003
  13. Kırgızca ve Türkiye Türkçesinde Yapım Eklerinin Temel Kavramları Kırgız Devletçiliğinin 2200. Yılında Türkoloji Araştırmaları, Bişkek, Kasım 2003
  14. Eğitim ve Bilim Dili Olarak Kırgızca Sempozyum Bildirileri, 16–17 Eylül 2005, KTMÜ, Bişkek
  15. Akraba Dillerin Öğretiminde Morfolojik Yapılar ve Türkçe Öğretiminde Ders Kitapları C. Balasagın Kırgız Millî Üniversitesi Carçısı, S. 4, s. 349–358, Bişkek, 2006
  16. Kırgız Tilin Okutuudagı Negizgi Cöndömdör Tuuraluu Calpı Maalımat KTMÜ Kongresster Seriyası 10, s. 7–11, Bişkek, 2006
  17. Kırgız Türk Manas Universitetinde Til Üyrötüünün Negizgi Özgöçölüktörü cana Til Üyrötüüdögü Canı Metoddor KTMÜ Kongresster Seriyası 10, s. 248–253, Bişkek, 2006
  18. Türkiye’de Aytmatov Doğumunun 80. Yılında Cengiz Aytmatov Sempozyumu, KTMÜ, Bişkek, Aralık 2008
  19. Dil Öğretiminde Temel Beceriler İzvestiya Vuzov, Kırgızistan Millî Atestasyon Merkezi Yayını, ISBN 1020-9045, 2012
  20. Türkçeye Çeviri Yoluyla Giren Terimler, Sözcükler ve Kötü Çevirilerin Dile Etkisi Sotsyalnıye i Gumanitarnıye Nauki, Kırgızistan Bilim ve Eğitim Bakanlığı Yayını, ISBN 1026-9045, 2012

Ayrıca çok sayıda Özbekçe/Türkçe ve Kırgızca/Türkçe çeviri çalışması bulunmaktadır.

Sunulan Meslekî Seminerler ve Hizmet İçi Eğitimler

  1. Manas Destanı’nın Tematik Dizini’nin I. Kitabının Türkiye Türkçesine Aktarım Sorunları Edebiyat Fakültesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü çevrim içi semineri · 29 Mart 2021
  2. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sertifika Programı Program koordinatörü · T.C. Kültür Bakanlığı Yunus Emre Enstitüsü, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Bişkek Eğitim Müşavirliği ve KTMÜ YDYO iş birliğiyle · 8-18 Ocak 2019, Bişkek
  3. Türkçe Öğretenlerin Nitelikleri YDYO Türkçe öğretim elemanları için meslekî gelişim programı · KTMÜ, Bişkek · 2016
  4. Türkçe Öğretiminde Temel Becerilerin Öğretiminde Uzmanlık Bilgisi Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Sertifika Programı · YDYO Meslekî Gelişim Koordinatörlüğü · 4-29 Mayıs 2015, Bişkek
  5. Türkçe Öğretiminde Dinleme Becerisinin Geliştirilmesinde Kullanılan Materyallerin Hazırlanmasında Uyulması Gereken Ölçütler YDYO Meslekî Gelişim Koordinatörlüğü · 24 Aralık 2014, Bişkek
  6. Türkçe Öğretiminde Okuma Becerisini Geliştirmede Kullanılan Materyallerin Hazırlanmasında Uyulması Gereken Temel Ölçütler YDYO Meslekî Gelişim Koordinatörlüğü · 8 Kasım 2014, Bişkek
  7. Çeviride Meslek Standardının Temel İlkeleri Edebiyat Fakültesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Seminerler Dizisi · 19 Şubat 2013, Bişkek
  8. Teorik ve Uygulamalı Anında Çeviri Seminerleri KTMÜ Çeviri Bürosu tercümanlarına · 15 Ocak - 2 Şubat 2013
  9. Dil Öğretiminde Materyal Geliştirme Usulleri KTMÜ YDYO Seminerler Dizisi · 5 Nisan 2012, Bişkek
  10. Türkçeye Çeviri Yoluyla Kazandırılan Terimler ve Kötü Çevirilerin Dile Etkisi KTMÜ YDYO Mütercim-Tercümanlık Bölümü Seminerler Dizisi · 19 Mart 2012, Bişkek
  11. Dil Öğretiminde Temel Becerilere Genel Bir Bakış Yeni görevlendirilen Türkçe okutmanları · KTMÜ YDYO · Ekim 2009, Bişkek
  12. Dil Öğretiminde Temel Becerilere Genel Bir Bakış Yeni görevlendirilen Türkçe okutmanları · KTMÜ YDYO · Eylül 2007, Bişkek
  13. Dil Öğretiminde Yeni Yöntem ve Yeni Uygulamalar “Kırgızcanın Yabancılara Öğretimi” Semineri · Kırgız Eğitim Bakanlığı - KTMÜ · Lomonosov Lisesi, Oş · 22-27 Şubat 2006 · Eğitim dili Rusça olan okullarda görevli Kırgızca öğretmenleri
  14. Dil Öğretiminde Yeni Yöntem ve Yeni Uygulamalar “Kırgızcanın Yabancılara Öğretimi” Semineri · KTMÜ · 22-27 Mart 2005, Bişkek · Eğitim dili Rusça olan okullarda görevli Kırgızca öğretmenleri
  15. Kırgızca Öğretiminde Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Çözüm Önerileri KTMÜ · 2005, Bişkek
  16. Dil Öğretiminde Yeni Yöntemler KTMÜ YDYO Türkiye Türkçesi, Kırgızca, İngilizce ve Rusça öğretimi koordinatörlüklerinde görevli okutmanlar · 2002, Bişkek
  17. Dil Öğretiminde Temel Becerilerin Uygulanması ve Ölçme Değerlendirme Usulleri KTMÜ YDYO Kırgızca, İngilizce ve Rusça öğretimi koordinatörlüklerinde görevli okutmanlar · 2002, Bişkek
  18. Dil Öğretiminde Temel Becerilerin Uygulanması ve Ölçme Değerlendirme Usulleri KTMÜ YDYO Kırgızca, İngilizce ve Rusça öğretimi koordinatörlüklerinde görevli okutmanlar · 2000, Bişkek
  19. Dil Öğretiminde Temel Becerilere Genel Bir Bakış KTMÜ YDYO Kırgızca, İngilizce ve Rusça öğretimi koordinatörlüklerinde görevli okutmanlar · 1999, Bişkek
  20. Avrupa ve Kuzey Afrika Ülkelerinde Görevlendirilen Öğretmenler İçin Meslekî Seminer ve Kurs T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü · Ankara Üniversitesi TÖMER · 15 gün · 1997, Ankara
  21. Asya Türk Cumhuriyetlerinde Görevlendirilen Öğretmenler İçin Meslekî Seminer T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yurt Dışı Eğitim Öğretim Genel Müdürlüğü · Ankara, Aksaray · 1996, 1997, 1998
  22. Türkçe Öğretiminde Ölçme Değerlendirme Ankara Üniversitesi TÖMER Türkçe okutmanları · 1995
  23. Yabancılara Türkçe Öğretimi Alanında Aday Okutman Eğitimi Kursları ve Programı Ankara Üniversitesi TÖMER aday Türkçe okutmanları · 3 ay · 1992

Görev Alınan Ulusal ve Uluslararası Sempozyumlar

  1. I. Uluslararası Orta Asya’da Türkçe Sempozyumu AÜ TÖMER · 2–4 Mart 1992 · Düzenleme ve Yürütme Kurulu Başkan Vekili
  2. II. Uluslararası Orta Asya’da Türkçe Sempozyumu AÜ TÖMER · 16–18 Kasım 1994 · Düzenleme ve Yürütme Kurulu Üyesi
  3. Uluslararası Dünyada ve Türkiye’de Ana Dili Eğitimi Sempozyumu Serisi AÜ TÖMER · 19–20 Aralık 1996 · Düzenleme ve Yürütme Kurulu Üyesi
  4. 9. Uluslararası Dünyada Çağdaş Türk Yazı Dillerinin Öğretimi Sempozyumu AÜ TÖMER ve KTMÜ YDYO işbirliği · 12–14 Mayıs 2011, Bişkek · Düzenleme ve Yürütme Kurulu Üyesi
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç