Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Bütün anneler! Kutlu olsun bugününüz!

Mayıs 10, 2026 Tanrı Dağlarından

Ana… Türkçemizde çocuk dilinden aktarma yoluyla “anne” demeye başlamışız… Biz ana demeyi öğrenmiştik… İlkokul öğretmenimizden “Güneşin alası çok/ Her evin çilesi çok/Analar çeker yükü/Kimsenin bilesi yok… Gelin çiçek derelim/Yollarına serelim/Sevgi dolu türkülerle/ Annemize verelim... şarkısıyla beraber “Anneler Günü”nü öğrendik… Saatli Maarif Takviminde de okumuştuk anneyle ilgili güzel sözleri… Annelerin kıymetini sağken daha iyi bilmeli, kaybedilince daha çok kıymeti anlaşılıyor elbette… Anne yokluğunun çok acı bir duygu olduğunu otuz yıldan fazla zamandır yüreğimizin derinliklerinde hissediyoruz.

Ana… Her şeyin sahibi Allah analara o kadar büyük ve güzel hasletler vermiş ki onları anlatmaya kavramlar dünyasının en güzel kelimeleri yetmez. Dünyanın en güzel yüreği onlardadır. O yürekte merhamet, sevgi, şefkat ve fedakârlıklar vardır. Ana yüreğinde neler yok ki... Kadın ya da anne…toprak gibidir… Toprak ana dememiz boşuna değildir…

Geleceğin teminatı olan çocukların kişiliğini doğduğu günden başlayarak önce ailesi, sonra okul ve yaşadığı çevredeki insanlar şekillendirirler. Bu çevre içinde baş rolde anne vardır. Ailede anne-babanın, çocuğa karşı olan tutum ve davranışları, çocuğun kişiliğini biçimlendirmede önemli bir etkiye sahiptir. Çocuk, anne-babasını gözleyerek, onları model alarak ve taklit ederek gelişir. Çoğumuz da annemizin etkisini biliriz ama büyüyünce farkına varmayız ya da anlatmayı aklımıza getirmeyiz. Aile, anne-baba ve çocuklardan oluşan ve toplumun temelini meydana getiren sosyal bir kurum olan aile; toplumun temel taşıdır. Annelerin çok iyi eğitimli olmasıyla yetişen çocukların geleceği arasında çok büyük ilgi vardır. Annelerin değerini “Cennet anaların ayağının altındadır.” sözüyle anlatan bir dinin mensubuyuz çok şükür. Anayı razı etmeyen evlat ömrünce yapacağı hiçbir şeyden hayır göremez. “Türk mitolojisinde kadın, gayet yüksek bir mevkide tasvir edilmektedir. Yaradılış Destanına göre kadın, kâinatın yaratılışına sebep olan ilham kaynağı olarak görülmüştür. Kadın; ata binme, silah kullanma ve savaşabilme gücü ile de değerlendirilmektedir. Yine tarih kaynaklarında Türklerin kutsal ve önem verdikleri haklara, “ana hakkı” dedikleri bilinir. Türkler, annelik vasfına verdikleri önemden dolayı içinde yaşadıkları ve doğup büyüdükleri toprağa “ana-vatan” demişlerdir. Hukuki kurallar olarak öncelik verdiğimiz temel yasalarımıza da “anayasa” diyoruz. Çağlar geçmesine rağmen annelik vasfı ile Türk kadınları; Türklerin çok değer verdiği şeylere isimlerini vermeye devam etmektedirler.” Kahraman evlatlar yetiştiren, şehit annelerinin, çileli anaların hakkını kimse ödeyemez. Tuzu kuru, renkli ekranların, boyalı sosyetenin ve magazin dünyasının ruhsuz tiplerini sözüm ona yılın annesi seçmek gibi saçmalıkların da yaşandığı dünyadayız. Anaya, kadına esasen insana değer vermek insan olmanın en temel davranışıdır. Her canlının mutlaka bir anası vardır… Anasız kalmayın… Anadan babadan hayır duası alalım…

Rahmetli annem 8 evlat doğurmuş, ruhu şad olmuştur ve cennettedir inşallah… Eşim, kızım, kız kardeşlerim, gelinlerimiz, yengelerimiz, kız yeğenlerimiz, hanım arkadaşlarımız ve öğrencilerimiz, halalarımız, teyzelerimiz birer anne. Anne olan meslektaşlarımız var ve daha nicelerinin yaşadığı annelik duygusuna çok değer verelim… Anne olan ya da olamayan bütün kadınlar çok değerlidir...

Bizim yetişmemizde merhume Ayşe yengemin de emeği vardır. Allah ondan razı olsun mekânı cennet olsun.

Bugün 10 Mayıs... Rahmetli annem Rabia Gümüş 10 Mayıs 1974'te kardeşim Halit'i dünyaya getirmişti... Bizim için ne kadar güzel bir duyguydu... 8 kez anne olan insanın kıymeti kelimelere, sayfalara sığar mı?

Bütün anneler! Kutlu olsun bugününüz!

Doğum günün kutlu olsun sevgili kardeşim Halit Gümüş. Halit'in hayat yoldaşı, bizim kardeşimiz, gelinimiz Rabia Hanım da oğlu Muhammed Emin’i bugün dünyaya getirmiş... Ona da kutlu olsun...

Annelerin elbette büyüktür... Doğurmasa da yüzlerce öğrenci yetiştiren anneden öte kadınlar da birer annedir... Unutmayalım... Her şehit annesinin tek tek ellerinden öperim... Tanrı Dağları'ndan Muhittin Gümüş 10.05.2026

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç