Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Ey Kadim Kardeşim

ЭЙ, ҚАДИМ ҚАРДОШИМ EY KADİM KARDEŞİM

Қайга олов тушса -- ёнар ўша жой, Nereye ateş düşse; yanar o yer,

Қайда тўфон турса -- у ер жаҳаннам. Nerde tufan olsa; o yer cehennemdir.

Бу гап янглиш эрур балки, ҳойнаҳой, Bu söz yanlış belki, herhalde,

Унда нечун менинг доғ бугун сийнам. Öyleyse niçin yaralı benim sinem.

Мен қайда, қайда ул Қаҳраманмараш, Ben nerede, nerede o Kahramanmaraş,

Умримда кўрмаган, эшитмаганман. Ömrümde görmedim, işitmedim.

Аммо Бухорода туриб дилим ғаш, Ama Buhara’da durduğum halde gönlüm kırgın.

Юрагим йиғлайди, оғир ғамдаман. Yüreğim ağlıyor, ağır gamdayım.

У ерда на дўст, на қариндошм бор, Orada ne dostum ne kardeşim var,

Ёхуд мен ҳақимда қайғургувчи зот. Yahut benim için üzülen bir zat.

Аммо мен учун ҳам дунё бўлди тор Ama benim için de dünya oldu dar.

У дучор бўлса-да кулфатга, ҳайҳот! O duçar olsa da külfete, heyhat!

На Эгей, на Мармар, на Қорадениз Ne Ege ne Marmara ne Karadeniz

Ҳузурин кўрмаган, туймаган таним. Huzurunu görmedi, doymadı tenim.

Лекин мотам тутган Эрдўған каби Lâkin matem tutan Erdoğan gibi.

Бугун ёнаётир юрагим маним. Bugün yanmaktadır yüreğim benim.

Билмам, қайдан тушди туркнинг бошига Bilmem, nerden düştü Türk’ün başına

Атайинбўлгандек қиёмат куни. Mahsus olmuş gibi kıyamet günü.

Нечун дучор бўлди ғазаб ўқига -- Niçin duçar oldu gazap okuna;

Билгувчидир ёлғиз Худойим буни. Bilendir yalnız Allah’ım bunu.

Бандаси ожиз, деб излаймиз таскин Bendesi aciz diye teselli arıyoruz

Йўқ, таскин эмас бу, бу -- соқов фарёд. Hayır, teselli değil bu, bu sağır bir feryat.

Фарёдки, кўз очиб юмилгунича, Feryat ki, göz açıp kapanıncaya,

Туман-туман жонлар узилса, наҳот!? Tümen tümen canlar gitse, yazık!?

Наҳотки, минг-минглаб орзу-умидлар, Yazık, binlerce arzu ve ümitler,

Шодликлар, қувончлар лаҳзада сўнса. Mutluluklar, kıvançlar bir lahzada sönse.

Шаҳарлар, қишлоқлар, обод маконлар Şehirler, köyler, abat mekânlar

Айқаш-уйқаш бўлиб қабрга дўнса!? Darmadağınık olup kabre dönse!?

Майли, тарқалганда ўлатми, вабо, Peki, yayılırken veba üstüne veba mı,

Ноилож кузатса бўларди балки. Çaresiz izlense olurdu belki.

Аммо чидай олмас юраклар бунга, Ama dayanamaz yürekler buna,

Потирлар қафасга тушган қуш каби. Çırpınır durur kafese düşen kuşlar gibi.

Фарёдки, кўзингдан ёш оқмаса ҳам Feryat ki, gözünden yaş akmasa da,

Йиғламоқ бўласан, йиғлай олмайсан. Ağlamak istersin, ağlayamazsın.

Шундан юрагингни эзади алам, Bundan dolayı yüreğini ezer elem,

Боисини эса илғай олмайсан. Sebebini ise anlayamazsın

Эй, қадим қардошим, эй, тоза қоним, Ey kadim kardeşim, ey taze kanım,

Оламдан ўтгандек онам ва отам, Âlemden gidene kadar anam ve atam,

Ўтиб кетганидек оғам ва иним, Vefat etmiş gibi ağabeyim ve kardeşim,

Энди умрим бўйи тутарман мотам! Artık ömür boyu tutarım matem!

Сулаймон ШОДИЕВ. Sulayman Şodiyev, Buhara

Бухоро. 14.02.2023

Özbekçeden aktaran Muhittin Gümüş

Muhittin GümüşKardeş Kalemler · Sayı 195kardeskalemler.com
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç