Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Anneme demiştim ki...

Eylül 23, 2026 Tanrı Dağlarından

Anneme demiştim ki...

-Yardım et de ağaca çıkayım.

-Başkasının çıkardığı ağaçtan kendin inemezsin evlat! Önce kendin dene! Gayret et! Gücün varsa çıkarsın. Bir gün gelir tabii ki çıkarsın... Önce ellerinle, kollarınla tutunup üstüne basarak çıktığın dalları sakın ola ki kırma!

İnmek istediğinde onlar sana çok lazım olacaktır hem de çok. Çıkarken ne kadar gerekliyse inerken de en az o kadar gereklidir o dal ve budaklar...

O dalları kırma, çünkü onlar her yıl meyve vermek için dört mevsim ve yedi iklimin kahrını çekerler...

Çıkmak istediğin ağaca hiç su verdin mi yavrum? Gölgesinde durup serinlenirken şükran duygusu yükseldi mi yüreğinde?

-Cevabın "Hayır!" ise önce şefkat ve merhamet, sevgi ve saygı ile dolu bir şahsiyet/kişilik kazan. Sonra o ağacın dalları zaten sana eğilir ve çıkarsın adım adım yukarı doğru...

Anneler çocuklarını ağaca çıkarmak için değil, öncelikle doğru düzgün bir yolda yürürüsünler diye ellerinden tutarlar. Sonrası Allah kerim diyerek zamanın ruhuna uygun bir tavırla talim-terbiye için göz ucuyla da olsa tedbir ve tefekkürle gözetlerler ki halk içinde muteber bir şahsiyet olsunlar diye... Saldım çayıra Mevlâ'm kayıra demezler.

Elinden tutmadan yürümeyi bilmeyen evladı hiçbir anne baba ağaca çıkarmaz evlâdım. Düştüğünde yürümeye de cesareti kalmayacak olan körpenin hayatı ömür boyu karanlık geçer... Düşmeyi de kalkmayı da önce bastığın toprakta öğren. Zemin daldan sağlamdır... Düştüğün yer ırmak ya da deniz ise daha çok dikkat et... Yüzmeyi bilmeden düştüğün suda çırpındıkça batarsın... Maksadım olmazı göstermek değildir. İşin ehlinden bilgi al, iyi öğren, çok tecrübe edin ve dikkatlice uygula... Anneni ve babanı ardında veya yanında hisset yeter... Bir gün onların da olmadığı zaman olacaktır... O da dünyanın sonu değildir. Hak Teâlâ insana akıl verdi, fikir verdi... Göz verdi, gönül verdi, edep ile ahlâk verdi... El, ayak, gövde ile uzun bir ömür verdi...

Dedi annem...

Cevap veremedim hâlâ bu yaşta dahi...

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç