Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Ana dilim ana sütüm....

Eylül 23, 2025 Tanrı Dağlarından

Ana dilim ana sütümdür. Kırgızca'nın devlet dili olarak kabulünün 36. yılı bugün. Kırgız dil bayramı kutlu olsun. Kırgız dili asırlar boyunca yaşayan bir dil olup onu tarihten kimse silemez. Bayramın kutlu olsun anadilim! Bayramın kutlu olsun Kırgız elim! 23 Eylül Kırgızistan'ın devlet dili günüdür. Bugün, çıkarılan bir kanunla Kırgızcaya devlet dili makamının (statüsünün) verilişinin 36. yılıdır.

Dilden ebedî, dilden üstün hüner yoktur. Her milletin dili kendisi için uludur. Cengiz Aytmatov

***

Ana dilim ana sütüm.…

Dilimiz millî kimliğimizin en belirgin unsurudur.

1989 yılında SSCB'nin çözülme sürecine girdiği, yeniden yapılanma (perestroyka), açıklık (glasnost) politikaları sonucunda pek çok Sovyet Cumhuriyetinde gelişmeler oldu. Bunun sonucunda ilk olarak Kırgız, Kazak, Özbek vb Türk Cumhuriyetlerinin diline devlet dili statüsü verildi.

Bugün kardeş ülke Kırgızistan'da da Kırgızcanın bu statüyü kazanmasının 36. yılı...

SSCB döneminde bütün halklar eşitti(!)... Hatta bazıları daha eşitti(!)... Kusura bakmayın... İfadem eksik oldu; özellikle bazıları haddinden fazla eşitti(!)...

Türkiye'deki komünistler üzülmesinler(!) diye dikkatle ve açıkça yazıyorum…

Rusçadan başka bir dilde eğitim görmenin gereksiz olduğunu işleyen rejimin bütün SSCB topraklarında uyguladığı dil ve kültür politikaları eksiksiz ve değiştirilmeden devam ettirilmeye çalışıldığı maalesef hâlâ bir gerçektir…

Herkes ancak anadilinde düşünür, ana dilinde rüya görür, hayal kurar; bilim ve fikir üretir…

1995 yılında kurulan Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesinin eğitim dili Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesidir. Yabancı dil olarak Rusça ve İngilizce de öğretilir…

Kırgızcayla eğitim olmaz diyen Sovyet kafalılara karşı çok iyi bir örnek üniversitemizdir. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi dünyada ilk 1000, Kırgızistan'daki üniversiteler arasında hep 1.sırada yer alıyor... Bütün bilim, teknoloji, sanat, edebiyat alanlarında başarı kazanılıyor…

Rusça ve İngilizce vb diller öğrenilmesi gereken yabancı diller arasındadır. Ancak her ülke önce kendi millî/ ana dilini ikinci plana atarak yabancı dilde eğitimi savunamaz.

"Türkçe bilim dili değildir; olamaz zaten..." diyenler şimdi goril bahçesinde istirahat ediyor…

Dünyada en genç yaşta profesör olan merhum Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu'nun sosyal paylaşım ağlarındaki dil hakkındaki görüşlerini dinlemenizi tavsiye ederim.

Türkiye'deki İngilizce eğitim yapan üniversitelerin başarısı çok tartışmalıdır.

İngilizce bilmek başka, İngilizce ile eğitim almak bambaşka şeylerdir…

Bugün 300 milyon insanın dili olan Türkçedir... Türk yazı dilleri de dediğimiz Türk lehçeleri birer bilim, eğitim, sanat, kültür, edebiyat dilidir. Kimse bahane aramasın…

İnsan ancak diliyle insandır... Kırgız ancak Kırgızcasıyla Kırgızdır…

Türklüğümüzün en temel delili Türkçemizdir…

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç