Berber, erkek saçı kesen; sakal ve bıyık tıraşı yapan meslek erbâbı. Günümüzde pek çok berber saç boyama ve fön çekimi gibi işlemleri de gerçekleştirmektedir. Türkçeye Farsçadan "berber" kelimesinden geçmiştir. Kelimenin kökeni muhtemelen Lâtince barba (sakal) kelimesidir.
Geçmişte berberler sadece saç-sakal kesimi değil; sünnet, hacamat, dişçilik, sülükçülük; kellik, uyuz ve bit tedavisi de yaparlarmış. Bu durum gelişmekte olan bazı ülkelerde hâlen devam etmektedir. Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV)'in 'sakal-ı şerif'ini kesen Selmân-ı Farisi olduğu için berber dükkânlarında “Her seher besmele ile açılır dükkânımız, Selmân-ı Farisi'dir pirimiz üstâdımız” yazan bir levha vardır.
Cumhuriyetten önce berberlere 'Perükâr' deniliyordu. Osmanlı döneminde berberler seyyarmış; kahvehanelerde, sokakta tıraş ederlermiş, evlere servis yaparlarmış... Sabun, leğen, ustura temel araçlarıydı. Gitgide berberler dükkân açtı. Esnaf ve zanaatkâr takımında en önemli yeri aldılar. 20. yüzyılda, sakal tıraşı medenilik göstergesi oldu, Günümüzde ise sakal ya da bıyık şekli erkeğin inancı, dünya görüşü, siyasi fikriyle ilgili ip uçları verir insana.
Berberler her konuda müşterisiyle konuşmayı seven insanlardır. Onlar mahallenin, şehrin veya memleketin her hâlinden haberdardırlar. Daha bir çok vasıfları vardır berberlerin. Biraz modern (!) görünmek isteyenler "berber" yerine "kuaför" yazdırırlar dükkanlarına... Özbek Türkçesiyle ser-tıraşhane ("sar-taroşhona"), Kırgız Türkçesinde çaçtaraç (saçtıraş)denmektedir.
Benim berberim Avil Abdrahmanov... 35 yaşında... 14 yıldır saçımı ona kestiriyorum. Türk insanı berberini, terzisini, kasabını pek mücbir sebepler dışında değiştirmez. Avil, çok güzel bir karaktere sahip, becerikli, vefakâr bir insan. Saç kesimi sebebiyle yılda en az 6-7 kez görüşüyoruz. Sohbetine doyum olmuyor... Avil, sağır ve dilsiz... İşaret diliyle de olsa sohbeti güzel...
Tıraş olmak güzeldir... Daha önemlisi bakımlı ve temiz olmaktır. Tıraş sonrasında yahut yıkandıktan sonra galat-ı meşhur olmuş "Saatler olsun!" derler ya işte bunu düzeltmek için gayret ediyoruz. Her berber doğrusunu söylerse bu kalıpsöz düzelir. Sıhhatler olsun! 01.02.2024
