Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

"Üslûb-u Beyân Ayniyle İnsandır"

Ocak 20, 2024 Tanrı Dağlarından

"Üslûb-u beyân ayniyle insandır" Neden? Sevimsiz olmak neden bu kadar kolay? İnsanlar kolayı tercih(!) ediyor? Söz, üslupla değer kazanır... Erdemli insanlar bir işin kolay ya da zor olanını tercih etmek kaygısı taşımaz. Her şeyden ziyade adaleti, hakikati, gerçeği, doğruyu, güzeli, iyiyi, akla ve mantığa uygun olanı yaparlar... Hakikat, Hakk'a, adalete, vicdan ve iz'ana uygun olandır... Sözün ehli olanların dilinde hakikat; sade, âli veya müzeyyen bir üslûpla ifadesini bulduğunda her seviyeden insanın gönlüne dokunmuş olur. Gönülleri fetheder...

"Kavgadan bıktık!" diyen adam kavga edercesine gırtlağını yırtarak söylüyor ise bu sözü, kim inanır ona? Hitap ettiği topluluğa karşı da saygısızlık ediyor bu adam derler... Muhatabını yanlış anlamakla suçlayan zavallılar anlatma becerisinden malûldür ama bunu bir türlü kabul etmezler... Nedense muhatabına "Ben anlatamadım galiba" diyemez bir türlü. Çünkü tevazu sahibi olamamıştır... Digergam değildir yahut empatik düşünemez zavallı.

Ses tonu, konuşma üslûbu kişinin şahsiyetini ele verir. Seçilen kelimelerin etkisi, kurulan cümlelerin bütünlüğü, anlatılmak istenen düşüncenin tutarlılığı ve inandırıcılığı dinleyenin tavrını belirler... Emin olmadığı sözleri ifade edenler üstelik bir kaşını da yukarı kaldırıp gözlerini yana kaydırıyorsa dinleyene asla güven vermez... Dikkat ediniz...

İnanmadığını söyleyen dil kekeler. Memleketin iyiliklerini, başarılarını, icraatlarını inkâr etme hastalığı olanlarda müzmin eziklik oluşur. Dün Albay ALPER GEZERAVCI uzaya gitti. Ardından TCG İstanbul insansız gemi suya indi... Yarın ve her gün yeni bir şeyler olacak. Hepsi de güzel işler olsun tabii ki... Ancak vatandaşın aklı hâlâ geride... "Eller aya, uzaya biz hâlâ yaya..." sözünü tarihin karanlıklarına gömenlere çemkirmekten başka işi yoksa ona tedavi gerekmez; varsın acı çekip dursun mümkünse tez arada tahtalı köyü boylasın.

Üslup ah üslup... Doğruyu yanlış göstermek ancak fena bir üslupla mümkündür. Haklıyken haksız duruma düşmek de ancak üslupsuzlukla mümkündür.

Yanlışı bile doğru ve usulüne uygun söylemek şart... Yanlışı yanlışla düzeltmek imkansız... Kalbini temiz tutmayanlar, zihnini berraklaştırmayanlar ile düşüncelerini olgunlaştıramayanlar dalda ham meyve olarak çürür... Kimseye hayrı olmaz. İyiyi gör, fenalıkla mücadele et! Üslubuna dikkat et! Yanlış üslupla doğru anlaşılmak mümkün olmadı hiç! 20.01.2024

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç