Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Vay Hâline!

Ağustos 29, 2023 Tanrı Dağlarından

Âlemlerin ve varlıkların yaratıcısı Yüce Allah, canlıyı yaratırken belli bir muvazene ve intizam içinde ona şekil, renk, koku, ruh verdi; işlev ve görev verdi. Katı, sıvı, gaz hâlinde cansızları da yarattı. Canlılardan biri var ki o da en şereflisi diye anılan insandır. İnsan türü akılla, zihinle, zekâyla, duyguyla birlikte yaratıldı. Aklın kullanılması, zekânın ve zihnin işletilmesi ya da çalıştırılması elzemdir. Yoksa bitki ya da taştan farkı kalmaz veya olmaz. İnsanın beyazı, sarısı, siyahı veya melezi vardır. Allah katında renklerinden dolayı birbirinden üstünlükleri de söz konusu değildir. Üstünlük adaletli bir şekilde tanzim edilmiş ve Allah katında üstünlük; yalnızca takva ile mümkündür.

Milletlerin veya ırkların üstünlüğü de Allah katında söz konusu değildir. Çalışan, mücadele eden, üreten, adaletli davranan, hukuka ve insan haklarına gerektiği gibi saygı gösteren ve uygulayan; fenalığa, şerre, zulme, zâlime karşı olup iyiliğin, güzelliğin ve hakikatin yanında olan devlet, insan, vatandaş yahut mümin ve sâlim bir Müslüman başkalarından üstündür. Merhamet, şefkat, sevgi, vefa, ahlâk, erdemli olma gibi vasıfları haiz, ilme ve fenne ilgi duyan, akleden insan başkalarından üstündür...

Şükürsüz, münkir yani inkârcı, nankör, budala, ukala, edep ve ahlâktan nasipsiz olanların zekâtı, sadakası, ibadeti hakkında kul şüphe eder ama Allah'ı da kandıramaz ya...

Genetiği değiştirilmiş veya bozulmuş bitki, hayvan yahut organizma gibi insanın da kültürel genleri bozulmuşsa vay hâline... Bu bozulma genelleşmiş ve milletin maddi ve manevi kültür ürünlerine ya da temsilci niteliğindeki aydın/ münevver takımına da sirayet etmiş ise onların da vay hâline...!

Dili bozulmuş, dini tahrif edilmiş, medeni değerleri dejenere olmuş; ahlâk, erdem, vefa, sevgi, yardımlaşma, izzet-i ikram, merhamet gibi değer ifade eden kavramları unutmuş toplumların vay hâline... Edebiyat, medeniyet yerlerde sürünüyor ya da köklerden uzak ise, ticaret ehli de ahlâktan pek uzak ise...

Hele de toplumun etkili zatları pespaye şahsiyetleri örnek (!) almışlarsa...

Edepsizce çılgınlık yapanların eylemlerini marifetmiş gibi görüp onlara öykünenler çoğalmışsa onların vay hâline... Türk milletinin çalışkan, üretken -ilmini, aklını, canını ve gerekirse malını büyük Türk milleti ve insanlık âleminin geleceğine, iyiliğine ve refahına adayan şerefli, kıymetli şahsiyetlerine helâl olsun! Onlar var olsunlar!

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç