Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Bir Yol Hikâyesinin Ardından Atayurttayız...

Ağustos 28, 2023 Tanrı Dağlarından

Ankara Esenboğa'dan Bişkek Manas Havaalanına Anadolu Jet'le yolculuk yaptık. Gümrükten geçerken pasaport polisinin güleryüzünün yanı sıra "Tanrı Dağları'na selam söyleyin Hocam..." demesi çok hoşuma gitti. Çok samimi duygularla söylediği o kadar belliydi ki...

Gümrükten sonraki kısma "frişop" diyorlar ya hani; çok kızıyorum bu söze... Her şeyin serbest satıldığı yer güya... Soygun alanı bütün "frişoplar"... Yarım litre suyun bile dışarıdan uçağa sokulmasını engelleyip frişopların az ilerisinde bulunan büfelerde 51 TL'ye satmalarını lügatimizde en galiz biçimde ifade eden "sıfat bulamıyorum"... Bulunur elbet ama bize yakışmaz...

Uçağımız bir buçuk saat rötar yapacak dediler... Susamış, acıkmış vatandaş 51 TL'ye su almaya zorlansa da başka çare yoktu... Rötar niçindi? Yani gecikme olduğu izahedilmedi ve yolculardan özür dileme âdeti de yok. Bunlar medeniyet ölçüsüdür.

Uçağa bindik... Uçakta bir tane İngiliz yokken kaptan bozuk bir İngilizce ile alışılmış duyurusunu yaptı. (Kaptan Romanyalıymış) Nedense? Hostes hanım da güzel Türkçesiyle tercüme (!) etti. Yolcuların tamamı İngiliz olan bir uçakta başka bir dille anons yapılır mı sizce, yaptırırlar mı? Asla!!! Bu hususta Anadolu Jet'i kınıyorum...

Yolcuların yüzde doksanı Kırgızistanlı. Türkiye Türkçesini bilenler de çoktu; hosteslerin çay sandviç ikramı esnasında anlaşılıyordu Türkçe bildikleri. 20 kadarı Türk vatandaşı, az sayıda Kazakistanlı vardı.

Uçak 180 kişilik kapasiteye sahip olsa da uyanık havayolu şirketleri koltuk aralarını 5'er cm daraltarak 6'şar dan iki sıra daha ekleyerek 192'ye çıkarıyorlar... Koltuk araları dar olduğu için dimdik heykel gibi oturarak 5 saat yolculuk yaptık. Bir bardak çay ve birer küçük sandviç ile avunmak zorundaydık. Müzik dinlemek, film veya başka bir şey seyretmek için hiçbir teknolojik altyapı yoktu... "Yalnızca uyuyun ve hedefe ulaşınca inin sayın yolcular!" diyordu bize... İki host ve iki de hostes ile 192 kişiye hizmette sınır yoktu(!). Uçağımız sağ salim indi...

. Biz de uçaktan indikten sonra gümrük memurlarının mahmur bakışlarıyla karşı karşıyaydık.

Biz gümrükten geçene kadar valizler de hazırdı.

Karşılamaya gelenler arasında kimler vardı kimler... Başka yolcular arasında da aynı sevinç ve heyecanı yaşayanlar vardı. Türk-Kırgız evliliğinden doğan çocukların ilk kez anne tarafıyla, anneanne ve dedeleriyle karşılaşmaları sonucu tatlı bir diyaloga şahit olmak güzeldi. Kırgızistanımıza ayak basar basmaz güzel bir haber aldım. Uluslararası bir mesele sebebiyle yıllardır çözülemeyen bir işin çözüldüğünü duymaktan gurur duydum. Bu sonuç Türkiye Cumhuriyeti devletinin kudretini ve samimiyetini göstermiştir... Türk Devletleri Teşkilatı'nın daha güzel bir Türk Dünyası için gayret ettiğini görmekteyiz... Ne mutlu!

Yolculuğun hemen ardından üniversitede göreve başlama yazımızı yazdık. Meslektaşlarla bir arada olmak güzeldi...

Özlem dolu günler yeniden başlıyor... Tanrı Dağları bugün karlı ve dumanlıydı bugün. Ağustos sıcakları yakmıştı ama bizi sıcak yüzüyle ve serin havasıyla karşıladı. Yıllık iznim süresinde görüşmeyi arzu ettiğimiz hâlde görüşemediğimiz pek çok dost arkadaş akraba oldu... Bu yılki izinli olduğum dönemde Türk Devletleri Teşkilatı tarafından 560 sayfalık bir romanı tercüme etme görevi verilince başka bir şeye vaktim kalabileceğini kimse düşünmemeli. Dostların beni anlayışla karşılayacaklarını ümit ediyorum. Herkese sağlıklı ve esenlik içinde bir ömür diliyorum.

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç