Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Yolculuk Sırasında...

Temmuz 20, 2023 Tanrı Dağlarından

20 temmuz 2022'de THY'nin Bişkek-İstanbul seferi esnasında sol yanımda 20 yaşlarında üniversite öğrencisi bir genç Kırgız hanımefendi oturuyor, sağ yanımda ise maskesi sebebiyle ilk birkaç saat mensubu olduğu milleti anlayamadığım erkek çalımlı kadının Çinli olduğunu telefondaki yazışmasından fark ettim... Kırgız hanımefendinin nazik ve saygılı davranışlarına karşılık Çinlinin soğuk ve asabi bir hali vardı... Sohbetin mümkün olmadığı anlaşıldığı bir anda THY'nin sunduğu harika kahvaltı tabağı geldi önümüze... Çevremdeki bütün yolcuların iştahla yedikleri kahvaltıyı Çinli hatun perişan etti... Fareden azıcık fazla yedikten sonra İngilizce olarak "harikaydı" demez mi? İsraf etti bütün kahvaltı tabağını... Canım sıkıldı... Yapacağım bir şey yoktu...

Ben de kulaklığımı taktım ve başladım Türk Sanat Müziği şarkıları dinlemeye... Bu satırları yazarken yolun yarısını henüz geçmiştik.

İlk 3 saatlik uçuş süresince Tüluyhan Uğurlu'nun Büyük Türkiye Senfonisinden Çoban çeşmesi, Sinan'ın kubbeleri… Segah ney taksiminden sonra Fatih Erkoç'tan "Dertliyim ruhuma hicranımı sardım da yine inlerim şimdi uzaklarda solan gül gibi..." Uçtu gönül kuşu uçtu yaktı ruhum tutuştu... Köprüler yaptırdım gelip geçmeye çeşmeler yaptırdım sular içmeye... Nihansın dideden ey mest-i nâzım..." Dilek Türkân'dan Ah İstanbul, Aşkın külleri, Nihayet karşımdasın, İki kalp atışı arasında... Yangın... Neyleyim... Hüzzam peşrevden sonra Ud taksimi... Yıldırım Gürses'ten "O şarkı... Gençliğe veda... Behiye Aksoy'dan "Seni ne çok sevdiğimi bilemezsin... Serap Mutlu Akbulut'tan Gülünce gözlerinin içi gülüyor. Kendimi senden alamıyorum... Her gece yollarda gözlerim seni... Günlerdir aradım yakan buseni... Unutmam sevgilim unutmam seni..." Mediha Şen Sancakoğlu'dan "Sen kimseyi sevemezsin, sevmeyeceksin... Dudaklarında arzu..." Vedat Çetinkaya'dan "Güneşi geceme misafir ettim... Gözlerini gözlerimden ayırma hiç... Sevdalıyım taşıyorum... Bir demet yasemen..." Safiye Ayla'dan "Çile bülbülüm... Muhabbet bağına girdim bu gece... Ah bu gönül şarkıları..." Tanbur taksimi... Hamiyet Yüceses'ten "Kiremite su düştü, Ada sahillerinde ... Müzeyyen Senar'dan "Cânâ rakibi handân edersin... Ey çerh-i sitemger... Gamzedeyim devâ bulmam... Kimseye etmem şikayet... Ah nideyim... Ey büt-i nev edâ... Üç büyükler diye tâbir edilen Zeki Müren'den Dediler zamanla hep azalırmış sevgiler... Emel Sayın, Muazzez Abacı'dan İmkansız, Büyüleyen gözlerinle... Ayaz geceler... Rüyalarda buluşuruz... Sevgi dolu şu gönlüm... Ayşe Tunalı'dan "İnleyen nağmeler... Benim favorim Özdemir Erdoğan'dan "Şimdi uzaklardasın... Hatırla ey peri... Yıldızların altında, Kız sen gelsin Çerkeş'ten... Ağlama değmez hayat..." En sevdiğim Zekâi Tunca'dan "Gülü Susuz seni aşksız bırakmam... Olmaz mı?... Sen giderken... Git gidebilirsen...'" dinlemek büyük zevkti...

Kimleri dinledim? En son Münir Nurettin Selçuk'un nerdeyse bütün eserlerinden zevk aldım... Kalamış, Aheste çek kürekleri, Gümüş saçlarına eğdim başımı, Çepçevre bahar içinde, Dönümez akşamın ufkundayım... Aziz İstanbul, Gündoğarken yıldızlar..." Sözlerini sevgili İlter Yeşilay’ın yazdığı “Dediler zamanla hep azalırmış sevgiler, Olsun bana seninle geçen yıllarım yeter…” şarkıyı defalarca dinlemekten zevk aldığımı söylemeden edemem.

Bülent Ersoy'u hiç beğenmem... Derhal değiştiririm kanalı ya da şarkıyı... Sibel Can'ı Türk Sanat müziği sanatçısı diye kabul edemem... Ama rastlantı sonucu dinleyebilirim. Şimdi sıra Türk halk müziğinde... Şehir içinde dolmuşlarda, şehirlerarası yolculuklarda otobüslerde dinlemek zorunda olduğumuz şarkılar, türküler nedeniyle kavgalar çıkardı… Şimdi neden diye sormayın; uzun hikâye…

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç