Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Sözün Doğrusu

Temmuz 09, 2023 Tanrı Dağlarından

Bir düşüncenin ifadesi için sözün doğrusu varken insanlar zor olanı ya da yanlışı neden seçer ki? Aslında sebep belli de izah etmeye gerek yok. Örnek: "Katılım sağlamak" diye bir söz aldı başını gidiyor.

"Değerli dostumuz Ahmet bey'in kıymetli oğlu Burak'ın dün önce nikahına sonra da düğün törenlerine ailemizle birlikte katılım sağlamış durumdayız." Beyefendinin kurduğu cümlede olması gereken noktalama işaretleri ve yazım yanlışları ile anlatım bozukluğunu belirtmekten vazgeçtim. Kısaca ifade edecek olursak nikâh ve düğüne gitmiş bu aile. "Dün, Ahmet oğlu Burakın nikâhına ve düğününe katıldık." dese yeterliydi.

Yalnızca "katılım sağlamış durumdayız" sözüyle ilgili eleştirim olacak. Sayın vatandaşımız, "katıldık" demek mümkünken neden katılım sağlamış durumdasınız?

Herkesin katılması için bir çabanız mı oldu? "Hey akrabalar, dostlar, komşular, meslektaşlar ve bütün mahalle sakinleri... Lütfen Ahmet Bey'in oğlu Burak'ın nikâh ve düğününe gidin ve siz de bu güzel güne katılın!" şeklinde bir eylem ve davranış sergileyenlerin katkısıyla çok sayıda insan nikâh merasimine ve düğüne gittiyse, evet "katılım sağlamış" olurlar...

Sizinle aynı fikirdeyim. Size katılıyorum. Farklı düşünüyorsak "Size katılmıyorum. Farklı düşünüyorum..." diyebiliriz.

"Sizin fikrinize katılım sağlıyorum" denmeyeceği gibi "Katılım sağlamıyorum..." da denmez. Sözlerin kısa, kolay ve anlamlı olanını seçiniz.

"Dün, güzel ve verimli bir toplantı yaptık." yerine "Dün, güzel ve verimli bir toplantı gerçekleştirdik... "diyerek zihni yormaya gerek yok.

Toplumu etkileyen spor, kültür, sanat, siyaset ve iş dünyasının temsilcilerinin Türkçeyi güzel kullanma becerisinden büyük mutluluk duyarız. Sanat ve siyasetin popüler tiplerini örnek alanların(!) diline arı sokmuş gibi konuşmalarına tahammül edemiyorum.

"Annemlâr dûn gittilâr... Ban de sonra gitcâm..." gibi konuşmalar dilimizi sevimsiz hâle getirir... Lütfen dikkat!

Sıkmayın, bıktırmayın ve yormayın insanları!

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç