Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Dil Yanlışları

Temmuz 02, 2026 Tanrı Dağlarından

Her meslek erbabı alanıyla ilgili olarak karşılaştığı yanlışları düzeltmek ister. Mümkünse benzer yanlışların tekrar edilmemesi için gerekli uyarıları, hatırlatıcı bilgileri sunar; bilimsel açıklamalar yapar veya kurallar çerçevesinde uyulması gerekenleri sıralar...

Sosyal medyada ve bütün alanlarda hemen hemen her düşünce dil ile ifade edildiğinden biz de onların arasında Türkçe yanlışlarını görüyoruz. Böyle bir durumda biz -dil uzmanları- derhal rahatsızlık duyarız.

Bir sürü yüksek diploma sahiplerinin, kocaman kocaman insanların yanlış kelime kullanması, kelimeleri yanlış telaffuz etmesi, yazılarında veya konuşmalarında ifadelerinde yanlış kelime seçmeleri çok rahatsızlık veriyor bize.

Sanayideki çırak ve ustaların el yazısıyla camlara astıkları duyurular veya kapıcıların apartman sakinlerine uyarılarını yazdıkları yazılar değil bizi rahatsız eden yazılar... Onların bazıları gülümseten yazılar da olabiliyor.

Toplumu etkileyen veya yönlendirme gücü olan sanat, spor, siyaset ve bilim alanındaki şahsiyetlerin özensiz dil kullanmasını kabul edemeyiz.

Bir milletvekili "Bugün ... konusunda TBMM'de milletimize ve genel kurulumuza hitap ediyor olacağım" diyor.

Sayın milletvekili, neden "hitap ediyor olacaksınız?" ... "hitap edeceğim" demek daha mı zor?

"Dostumuz ...'nın kızının nişan törenine katılım sağladık" diyor. Allah aşkına"... nişan törenine katıldık" demek zahmetli bir şey mi? İllâki bir Türkçecinin uyarması mı gerekiyor?

mütevazi değil mütevazı,

tastik değil tasdik, ünüversite değil üniversite,

askari veya asgeri değil asgari demek gerekir.

Öneriler:

- TDK Güncel Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu düzenli olarak kontrol edilmeli.

- Akademik ve resmî yazılarda otomatik yazım (imla) denetimi kullanılmalı.

- Öğrenciler ve yazarlar için yanlış ve doğru listeleri pratik bir kaynak olabilir.

Her şeye rağmen ilkokuldan itibaren dil bilinci gelişmemiş olanların Türkçenin kurallarına uygun konuşması ve yazması pek mümkün değildir.

Ayrı yazılması gereken de bağlacı ile ki bağlacının birleşik yazılmasına girmiyorum artık...

Lütfen Türkçeye saygı...

Millet olmanın en temel unsuru dil birliğidir. Dil canlı bir varlıktır. Canlı varlıkların genlerinin bozulması hâlinde eski tatlar ve lezzetler kalmaz dilimizde.

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç