Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Hoşbuldum Teşekkür Ettim

Eylül 27, 2025 Tanrı Dağlarından

Son zamanlarda "Hoş buldum!" "Teşekkür ettim!" "Katılım sağladık" gibi Türkçenin kültürel yapısına aykırı sözleri duyar olduk.

Gelene güler yüzle "Hoş geldin(iz)" demek âdetlerimizin başında yer alır. Muhatabımız da "Hoş bulduk" der. Tek kişi olsa bile çoğul kullanır. Sözün derin yapısında saygı vardır. "Ben" yoktur. "Hoş buldum" değil "Hoş bulduk" denir.

Geçmişte vedalaşma esnasında "Allahaısmarladık!", "Hoşça kalın!" gibi kalıp sözlerin yerine İngilizceden çeviri yoluyla (See you) "Görüşürüz! diye bir şey icat ettik ve dillere pelesenk oldu gitti. Artık bundan kurtulamayız.

Gidenin "Hoşça kalın!" dediğinde kalanlar "-Güle güle..." derlerdi.

Maalesef artık kalanlar da “Hoşça kalın!” diyor... İngilizcede gidenin de kalanın da "Goodby!" demesi İngiliz kültürüyle ilgilidir.

Hadi bunlar İngilizcenin etkisiyle oldu da Teşekkür ederim yerine "Teşekkür ettim" de nedir Allah aşkına! Birine ilik, yardım veya hoş bir eylemde bulunduğunuzda muhatabınız size hemen/o esnada "Teşekkür ederim" der. Ancak geç bir zamanda birisine anlatırken ben o şahsa/kişiye iyiğiliğinden, yardımından vs. sebebiyle teşekkür ettim, der.

Daha önce de kaleme aldığımız "Katılım sağladık" sözünü hâlâ anlamakta güçlük çekiyoruz.

"Arkadaşımız Nuri Bey'in oğlunun nişan merasimine katılım sağladık..." diye bir cümle Türkçemizde şöyle ifade edilir: "Arkadaşımız Nuri Bey'in oğlunun nişan merasimine katıldık." demek yeterlidir. Katılım sağlamak âdeta nişan merasimine sağdan soldan ordan burdan adam toplayıp katılmalarını sağladık. Nu eylemin yapılmasını sanki biri bizden istedi/rica etti de insanları nişan merasimine yönlendirdik der gibi bir anlama bürünüyor…

Bunu kocaman siyasetçiler, kamu görevlileri, mürekkep yalamış önemli kişiler ve ummadığımız şahsiyetlerin dilinden duymak veya kaleminden okumak hiç de hoş değil.

Başka dillerin etkisiyle, çeviri yoluyla dilimize giren çokça kelime, kalıp söz veya terim vardır. Bizim dilimizden de başka dillere (Mısır ve Cezayir Arapçası vb ile Farsçaya, Başkan dillerine, Ermenice ve Rumcaya) binlerce kelimemiz girmiştir. Ancak kendi dilimizdeki sözleri bozarak yeni biçimler ve kalıplar oluşturmak sakat bir dil anlayışından kaynaklanmaktadır. Kullanımı yanlış olan veya Türkçenin anlatımına uygun olmayan sözleri yapay zeka çalışmaları kapsamında bütün dijital sistemlerde tanımlamak gerekir.

Lütfen Türkçemizi bozmayınız... Türkçenin bozulduğu yerde millet de geleceğimiz de bozulur…

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç