Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Nasıl söylesem ki?

Mayıs 31, 2025 Tanrı Dağlarından

Yüksek erdem, ahlâk, edep, haya, görgü ve medeniyet sahibi insanlar duygularını muhataplarına hangi usulle, hangi kelimelerle, hangi hitap biçimiyle ve ses tonuyla söyleyeceğini uzun uzun düşünürler. Sözlüklerde daima mutena bir yer edinmiş, hitabet dilinin yüksek sedası, söz sanatlarının vazgeçilmez unsuru olmuş, gönül denizinde yakamozlarla yarışan, tertemiz ruhların meleklerle gülümseyerek raks ettiği gökteki yıldızlara, aya, güneşe ilham veren kelimelerden bir demet sunmak üzere sevgiliye ya da güzel bir insana seslenen güzel insan hakikaten güzeldir. Güzel ahlâk üzere yaratılandan ilhamla güzel insan olunur. Kırmadan, dağıtmadan, söyledikten sonra özrü kabahatinden büyük dedirtmeden söylemektir asıl maharet. Patavatsızca dilden dökülen her söz gül yaprağını ezer gibi mahveder bütün güzelliği... Güzel kalpli güzel insanlara selam olsun... Hitabet sanatı, toplum veya topluluk önünde etkili ve güzel bir şekilde konuşma sanatıdır. Hitabet, yalnızca bir konuşma biçimi değil, aynı zamanda edebiyat bilgisi, ritim ve müzikalite gibi unsurları da kapsayan yüksek bir sanattır. Hitabetin temel amacı ise, dinleyiciyi etkilemek ve ikna etmektir; bu nedenle, hitabet sanatı; insan ilişkilerinde büyük bir öneme sahiptir. Etkili bir hitabet, fikirlerinizi doğru bir şekilde iletebilmeye yardımcı olan en temel unsurdur. Romantik bir hitabette sevgiliye "Senin gözlerinde eriyip gitmek, senin sevgi ormanında yok olmak istiyorum. Gönül deryasında uzun bir yolculuğa çıkmak arzusuyla karşındayım... Her bakışın içimde sonsuz bir hikâye, bitmez tükenmez şiir, coşkulu bir destan yazıyor."Bakınca gözlerine, yıldızlar bile kıskanır. İçimdeki deniz dalgalanırken senin yanında zaman duruyor ve hayat en güzel nağmelerini kulağıma fısıldıyor. Seninle bir ortamda nefes almanın mucize olduğu düşüncesiyle onu bile dikkatle alıp veriyorum. Kalbinin atışlarından bir notalar dizisiyle harika bir beste çıkar ümidindeyim." gibi sözler söylemek mümkündür. Maksadımız romantizm değilse ses tonu ve kelime kadrosu değişir. Üslup başka bir tarzda yansır. Sade, müzeyyen veya âli üsluptan birini seçeriz. "Üslûb-u beyan ayniyle insan" derler.

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç