Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Bazı tuhaflıklar...

Şubat 15, 2025 Tanrı Dağlarından

Ahmaklara ahmak, aptallara aptal demek suçtur.

Budala, salak, alık, beyinsiz, dangalak, sersem, hödük, ebleh demek de suçtur. Angut, hışır bön, andavallı gibi pek kullanılmayan sıfatlar için olmasa da armut, hıyar, balkabağı, kuş beyinli, kaz kafalı, kalın kafalı, kısaca öküz veya cennet öküzü demek kesinlikle suçtur.

Bunları anladık...

Saydığımız bu sıfatları haiz insanlar yok mu?

-Var! Hem de çooook…

Biz ahmağa ahmak, aptala aptal demeyip de hakikate aykırı bir sıfat mı söyleyelim?

Çok tuhaf değil mi?

Birilerine akıllı, zeki, ahlâklı, edepli, vefalı, sadık, terbiyeli, saygılı, sevgi dolu, becerikli, hoşgörülü, sevimli, güzel, merhametli, yürekli, cesur, aydın/münevver, yardımsever gibi güzel sıfatları atfetmek öyle çok basit ve kolay olmamalıdır.

Güzel sıfatları hak etmeyene dahi söylemekte cömert davrananlar yukarıda saydığımız fena sıfatları hak edene kitabın orta yerinden söyleyen hukuk çerçevesinde suç işlemiş sayılıyor.

İşte buna itirazım var.

Söz konusu sıfatları haiz insanların fiilleri buna delalet ediyorsa gerçeği söylemek suç olmamalıdır. Hayat kadınına bile o... demek de suç olduğu gibi aptala aptal, haine hain, öküze öküz demek de suç sayılıyor da toplumda ahlaksızlığıyla tescilli birinin ahlâklı gösterilmesi, ahlâk ve namus abidesiymiş gibi yansıtılması çok gücümüze gider. Bunu yapanların çoğalmasıyla güzel ve iyi kabul edilen sıfatların anlamı aşınır, zayıflar, değersizleşir.

Vahşi kovboyun, sarı çiyanın, beyaz ayının, lanetlilerin, "kraliçe" ile "monşerler" in dünya tarihinde yaptıkları sömürü ve zulmü yok sayarak güzelleme yapmak ne kadar ölçüsüz ve seviyesiz ise toplumda hiçbir biçimde kimseye iyiliği görülmemiş, insanî değerler bakımından eksik veya nasipsizlerin iyilik meleği gösterilmesi kadar müptezellik olamaz.

Bilim, edebiyat, sanat ve siyaset dünyasında da hak etmediği iltifatı görenler yok mu? Haddinden fazla olduğunu söylemekte zorlanmıyoruz. Bunu gidermenin yolu "Şeyh uçmaz müritdi uçurur." sözündeki muhatap müridleri eşek sudan gelene kadar terbiye etmek şarttır.

Bizim nezdimizde haksız kazanç elde etmek kadar haksız statü ve saygınlık elde etmek de o derece haram ve habistir.

Gurur duyduğumuz Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Selçuk Bayraktar'ın şirketleri kurumlar vergisinde rekortmen.

İtalyan şirketi Piaggo Aerospace'yi satın almış. Ekranlarda gördük ki, P180 uçağını uçuruyor.

Ülkemiz ve bütün Türk dünyasının gurur duyduğu şahsiyetin övgüye ihtiyacı yok ama hakkını teslim etmek hakkaniyetli her Türk'ün boyunun borcudur. Her türlü güzel sıfatları hak etmek her kula nasip olmaz.

İdeolojik saiklerle başarılı ve iyi insanlara laf yetiştirmeye ve karalamaya çalışan eblehlere ben "Konuştu yine balkabağı!" nasıl demeyeyim?

Türk milletinin hakiki hasletlerinin başında asaletli, adaletli, vefalı, çalışkan, yardımsever ve merhametli olmak yer alır.

İnanç dünyamızda da bu sıfatlar özel yer alır.

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç