Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Mimar Sinan'a Vefa

Mayıs 02, 2024 Tanrı Dağlarından

Mimar Sinan'a vefa göstermeyenlerin akıbetleri şer(r) ola! Her işin, her binanın, her oluşumun, her fikrin bir mimarı vardır. Âlemlerin yaratıcısı Yüce Allah'tır her varlığın mimarı... Amenna... Bizim de bu fâni dünyanın en başarılı mimarlarından biri de Mimar Sinan'dır.

Ey Koca Sinan... Türk yurdunda eser bırakan nadir ve nadide şahsiyet Mimar Sinan hakkında pek çok şey anlatılır. Her eserinin bir hikâyesi vardır. Bazı hikâyeler destansı bir dille anlatılırken bazıları da efsane tarzında anlatılır. Masalımsı anlatımlar da gerekli olur yeri ve zamanı gelince... Olsun! Hikâyelerde, destanlarda, efsanelerde, şiirlerde; hâsılı kelam bütün edebî türlerin içinde yer alabilmek, hele de baş kahraman olmak her yiğidin harcı değildir.

Mimar Sinan yalnızca cami, medrese, köprü yapmadı; dünyanın merkezi İstanbul'a su getiren, İstanbul'un su problemini çözen su kemerleri yapan şahsiyettir. Onlardan biri de 1550'lerin sonlarında imar ettiği Mağlova Su Kemeri’dir.

Bilindiği gibi su hayattır; su temizliktir; su insanın ve bütün canlıların ve cansız tüm varlıkların ihtiyaç duyduğu en temel elementtir. Eskilerin deyimiyle anasır-ı erbaa (dört unsur)'dan biridir su. O kocaman kemerleri, sarnıçları, kanalları yapan Koca Sinan 'a dönemin padişahı Muhteşem Süleyman:

-Ey Koca Sinan. Sen bu kadar güzel işler yaptın. Bu sebeple evine küçük bir kanalla su götürebilirsin... diyor. Mimar Sinan da küçük bir kanalla evine suyu alıyor. Evinde suyu olmak çok mühim bir zenginlik sayılmaktadır o zamanlar. Bugün de öyledir aslında hele iki saat susuz kalınca evde nasıl bir psikoloji oluşuyor bir dikkatle bakın aile efradına.

Gel zaman git zaman Kanuni Sultan Süleyman vefat Rivayet odur ki yıllar sonra Mimar Sinan'a sorgu sual başlıyor. Mahkemece "Kemerden evine su bağlamışsın. Bu nizama aykırıdır! Tecziyesi gerekir..." denir.

-Merhum padişahımızın buyruğu ile bağladım.

-Peki bunu ispat edecek belgeniz var mıdır?

- Bir gün sizin torunlarınızdan, teb'anızdan birileri gelip de belge, delil isterler hünkârım... Lütfen bir belgeyle ferman buyurur musunuz? demekten hicap ettim. Cihan padişahından böyle bir belgeyi isteyemedim...", der.

"Mimar Sinan'a ayrıcalıklı davranamayız!" diyerek küçük ark gibi kanalını kırıp suyunu da derhal keserler. Yaşlılık döneminde evine su getiremediği için zor zamanlar yaşar ve esasen susuzluktan ölür... Tarihi olarak doğru olduğunu düşünmesem de diyeceğim şudur:

Kıssadan hisse... Değerli, çalışkan, dürüst ve yetenekli insanların emek verdiği yerde kasten ya da değişik sebeplerle değersizleştirilmesi, yok hükmünde sayılması ebedî âlemde de bu dünyada da affı mümkün olmayan vefasızlıktır. Vefasızlar, aynı zamanda liyâkatsizdirler. Liyâkatsizlerin ve pespâyelerin koltuk sevdasıyla misyona, ideallere ve ulu davaya ihanetiyle nice fenalıklar vuku bulur. Mimar Sinanlar susuz bırakılsa da eseri kalır ve sonsuzluk âleminde bile sonsuza kadar yaşarlar; hem de büyük bir itibarla... Mimar Sinanların susuz duruma düşürülmesi insanı öldürse de asıl insanlığın, vefanın, şahsiyetin öldüğünün de delilidir bu davranış ve fiiller...

Hayırlı işlerin mimarı olanlara karşı vefakâr davranmayanlara, kadir kıymet bilmez basiretsizlere yuh!

Yaşasın Mimar Sinanlar!

Türk milletinin hayrına olmak üzere ilme, irfana, fenne, sanata, teknolojiye; Türkçeye, Türk kültürüne, Türk medeniyetine, Türk uygarlığına; İslâm âlemine, Türk dünyasına ve insanlığa; huzura, refaha, esenliğe, geçmişten geleceğe zerrece katkısı olanlara selâm olsun!

Tanrı Dağları'ndan "su" gibi selamlar... 02.05.2024

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç