"Görüşürüz" demek "Hoşça kal" demek değildir. Türkçemizin bir durumu, oluş ve kılışı ifade ederken, duygu düşünce ve yorumları muhatabına sunarken yüksek bir anlatım gücüne sahip olduğunu anlamak için illâ ki dil uzmanı olmaya gerek yok.

İnsanlar arasındaki ilişkilerde kullanılan, kalıp hâline gelmiş ve herkesçe kabul görmüş sözlerimiz vardır. Kalıp sözler ya da ilişki sözleri diye bilinir. Bunlar selamlaşma, vedalaşma, kutlama, takdir etme, dilek bildirme, dua sözleri vb. başlıklar altında toplanabilir.

Karşılaşmalarda "Selamünaleyküm, merhaba, günaydın"; veda ederken "Allahaısmarladık, hoşça kal(ın), esen kalın, görüşmek dileğiyle Allaha emanet olun" vb... Tebrik/kutlama için "Doğum gününüz kutlu olsun. Bayramınız kutlu/mübarek olsun; taziye için "Başınız sağ olsun. Allah rahmet eylesin."; dilek ve temenniler için "Allah muvaffak Hayırlı olsun. Başarılar dilerim." gibi kalıp sözleri kullanırız.

Bu kalıp sözler tıpkı deyimler gibi bozulmadan, değiştirilmeden kullanılmak zorundadır. Bir dostumuz ev almış ve yerleşmiştir. Biz de bir hediye alarak "Güle güle oturun"'a gidiyoruz deriz.

Gelelim asıl konumuza.

Bir insan, bir başka kişi ya da gruptan ayrılıp gideceği zaman yani veda ederken ""Allahaısmarladık" ya da "Hoşça kal(ın)", Esen kalın" der. Bu sözlerde dua, iyi dilekleri sunma vardır. "Hoşça kalın!" diyene "Güle güle..." diye cevap verilir. Maalesef son çeyrek asır içinde "Hoşça kal!" diyene cevaben "Güle güle" yerine "Hoşça kal" deme âdeti başladı. Bu çok yanlış... Kalan ile giden aynı sözü kullanmaz Türkçede.

İngilizcede giden de kalan da "Good by" der. Rusçada veda eden de kalan da "До свидания" (Da svidaniya) denir. Başka dillerdeki sözlere özenmek zorunda değiliz.

Bundan daha vahim olanı da "Görüşürüz" diye bir vedalaşma/ esenleşme sözü icat edildi. İngilizce "See you" sözünden çeviri yoluyla dilimize girdi. 1990'lı yıllardan önceki edebî metinlerde, filmlerde, basın yayın dilinde olmayan bu "Görüşürüz" sözü hiçbir şekilde dua, dilek, temenni anlamı taşımıyor. Hele de şu "by by'a değinmeye değmez. Çocuk diline yansıtılan "babay... Bay bay... baş baş...vs" daha niceleri akla ziyan. "Görüşürüz"'ü bir de parmak sallayarak söyleyin karşınızdakine de ne anlama geldiğini anlarsınız o zaman. Geçmişte dublaj dili, bugün TV dizileri, yanlış çeviriler, bazı ünlülerin (!) yanlış ve özensiz dil kullanmaları bu tür yanlışların galat-ı meşhur olmasına sebep olmuştur. "Görüşürüz" sözü "Hoşça kal" ile aynı anlam duygusunu vermiyor. Türkçeye ilgi ve sevgi, Türk milletine saygı ve sevgi demektir. 25.05.2024