Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Galip Erdem

Mart 05, 2024 Tanrı Dağlarından

"Bizler, davayı Ağrı Dağı'nın zirvesine çıkaracaktık. Yola koyulduk. Bin zahmet ve emekle, acılar çekerek dağa tırmandık. Zirveye vardığımızda sevincimiz sonsuzdu. Ama küçük (!) bir noksanımız olduğunu fark ettik. Davayı dağın eteklerinde unutmuştuk. Meğer biz davayı değil, kendimizi zirveye çıkartmışız." Ne kadar manidar değil mi?

Yukarıdaki sözleri ifade edebilmek için bir davanın yılmaz ve samimi bir neferi olmak şarttır. Galip Erdem'in Türk milliyetçiğindeki yerini, kadrini, kıymetini bilmeyenler ve merhumun davaya katkısından haberdar olmayanlar muhatabımız değildir. Türk milliyetçiliğinin lider şahsiyetlerinden bahsederken Atsız, Başbuğ Türkeş ve Galip Erdem diye başlayıp daha nicelerini saymak mümkündür. Dönemin gençlerine fikri yapılanma anlamında üniversite eğitiminden çok daha fazla etkisi olan Marmara Kıraathanesi'nden hatıralarını anlatan Özer Ravanoğlu ağabeyimizden Galip Erdem merhumla ilgili pek çok şey öğrendik. Biz yine gelelim yukarıdaki söze...

Eleştiri; mevzuya bütünüyle vâkıf olmakla başlar; iyi bir gözlem/tespit, sarsılmaz bir özgüven, sınırsız bir bilgi, engin bir tecrübe neticesinde dil denen mucizenin anlatım güzellikleri ve ifade gücüne dayanarak onun üslubunu, anlam zenginliğini ve inceliklerini muhataplarına sunma becerisidir. İnsan ruhunda var olan ya da kazanılan bütün evrensel ve millî-manevî değerlerin içinde en kıymetlisi belki de erdemli olmaktır. Erdem sahiplerinden biz daima nefsin mağlubiyetini erdemin galibiyetini görürüz. Galip Erdem büyüğümüz de "dava" yerine kendini

"Ağrı Dağı"na çıkarabilirdi. Nefsine galip gelenler yalnızca erdemlilerdir. Tevfik İleri'nin müşavirliğinden Zeybek'in Kültür Bakanlığı döneminde üstlendiği görevler ve aradaki çalışmalarını saymıyoruz. Çok da fırsatı vardı... Çok sayıda dergi ve gazetede fıkra yazarlığı olan Galip Erdem'in bu yönünü bilenler bilir. Fıkra yazarlığı her yiğidin harcı değildir. Fıkra yazarlığı; üstün bir zekanın, felsefi derinliğe sahip olanların ve hikmetli sözler söyleme becerisini kazanmış, düşündürürken güldüren bilge şahsiyetlerin başarabileceği bir iştir. Fıkrayı anlatmak için gerekli olan meziyetlerin karşılığında dinleyenlerin de en azından anlama kabiliyetine ve zekâsına, kültürel seviyesine sahip olması elzemdir yoksa fıkra hükümsüz kalır.

Galip Erdem, eleştiri/tenkit alanında da çok başarılı olduğunu veciz sözlerle bize çok güzel yansıyor. Hicvin, tenkidin, mizahın, fıkranın dil ile resmedilmesi üstün bir dil sanatıyla mümkündür.

Gökalp'ı, Atsız'ı, Cemil Meriç'i, Galip Erdem'i, Nevzat Köseoğlu'nu, Erol Güngör'ü, Mümtaz Turhan'ı okumalıdır bizim insanımız. Özer Ravanoğlu gibi aksakalımızı, çağımızın Dede Korkutu'nu dinlemek ne büyük zevktir bir bilseniz. Kıymetli başkanımız Halil Kaya 'yı dikkatle ve gönülden okumaktan zevk duyarken, yazılarını öğrenci edasıyla okuduğum, gençlere tarih şuurunu kazandıran, sevdiren Ali Kuzencik Hocamı dinlemeliyiz hem de çok...

İnsanlar, okudukça anlar ve öğrenir, dinledikçe pişer, anlattıkça kavrar. Erdemli insanların eleştirisi ders verir insana, insan olana... Nefsinin kurbanı olanlar veya şahsi istikballerinin peşinde koşanların etekleri hep taş dolar... Elbet bir gün dökülür ayaklarının dibine ve o taşlar... Engel olur bir daha adım atmasına…05.03.2024

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç