Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Bir de Böyle Bakın...

Ekim 15, 2023 Tanrı Dağlarından

Bir de böyle bakın... Allah'ın Amerikalısı!Ülkemizin en meşhur üniversitelerinden birinde eğitim gören bir Amerikalı genç, mezun olduktan sonra iş bulur ve ülkesine bir türlü dönmez. 10 yıl sonra Fakülte arkadaşlarından biri sorar:

-Yahu arkadaş. Millî geliri bilmem kaç bin dolar olan gelişmiş bir ülkenin vatandaşısın ama neden ülkende değil de illaki İstanbul'da yaşamaya devam ediyorsun? Bilmediğimiz ya da önemli bir sebep mi var? Hiç mi özlemezsin aileni, akrabalarını, ülkeni, köyünü, şehrini, mahalleden arkadaşlarını?

-Ah sevgili arkadaşım... Anlatsam inanır mısın, bilemem ama bir iki sebep yeter galiba...

-Neymiş o sebepler?

-Mesela, İstanbul'da kaldırımda yürürken bozuk yerleri tamir ederken yemeğe oturan işçiler serdikleri gazete üzerine zeytin, peynir, domates birkaç parça da ekmek yerken "Afiyet olsun ağalar!"desem "Sağ ol. Gel beraber olsun!"derler ve oturup yemeye başlasam önüme biraz daha fazlasını koymaya çalışırlar. "Yahu bu adam da geldi de soframıza ortak oldu" demezler...

Komşularım iki gün görmeseler merak ediyorlar. "Epeydir yoksun Maykıl. Nerdesin? Şu yemeği/ böreği yengen yaptı. Al da tabağı istesen hemen ver ya da sonra ver; fark etmez" derler. Tabağı dolu iade etmenin bir âdet olduğunu çok geç öğrendim ama onlara yalnızca teşekkür etmenin de yeterli olduğunu anladım. Evimde lambam yanmazsa merak ederler. "Yabancısın, başına bir sıkıntı gelmesin!" derler.

-Ya Amerika'da nasıl?

-Acından gebersen kimse bir lokma vermez. Yolda kalp krizi geçirsem, yardım etmek şöyle dursun üstüme basarak geçip giderler... Kurban Bayramı'nda bana komşu hakkı diyerek et verirler, göz hakkı diyerek pişirdiği her şeyden verirler. Ramazanda iftara davet ederler. Şaka yollu güler yüzle "Sen de gel Allah'ın Amerikalısı...

Gavursun ama pek iyisin sen yav!" derler. Amerika'da amcamdan dayıma kimse kimseye bir şey ikram etmez. Yemek saatinde gitsem de ikramları sınırlı olur. Ayıp değil mi yemek saatinde geldin sen? derler...

Derler derler... Her şey derler ve bir de sizin iyiliğinizi anlatsam onlar benimle dalga geçerler.

Eeee... Şimdi söyle bakalım dostum. Siz olsanız hangi ülkede yaşamak istersiniz?

İnsan olmaktan daha değerli bir şey yok ama insanî değerlerle donanmış şahsiyet olmak, böyle bir zengin medeniyetin üyesi olmak Türk milletine çok yaraşıyor. Orta Asya'daki Türklerde de aynısını gördüm. Başka ne desem ki? Alıp başımı gideceğim bu ülkeden diyenlere "Güle güle... Seni kovboy torunları kucak açmış bekliyor... Hadi git! Hatta ... git" diyelim mi, ne diyelim? Gitsinler de görsünler bakalım...

-Değerli arkadaşım Maykıl... Bunları biz hiç fark etmemişiz. Şairin dediği gibi "O mâhiler(balıklar) ki derya (deniz) içredür deryâyı bilmezler"... Bir yabancı gözüyle Türkiye nasıl, Türk insanı nasıl görünüyor acaba? diye merak etmedik. Bizden biri olmuşsun. Sağ ol!

Anladım seni... Haydi bugün yemekler benden, çaylar senden olsun. Türk kahvesi ise ikimiz için kırk yıl hatırı olsun... 15 Ekim 2023

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç