Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

Masa Gereçtir Demiştik

Mart 08, 2023 Tanrı Dağlarından

"Ben demiştim yahu!" demek gibi bir alışkanlığımız yoktur. Hakikaten öngörüleriyle veya ileri görüşlülüğüyle tanınan insanlar vardır. Tecrübesiyle olayları gözlemleme, tahlil etme ve yorumlama yeteneği olanlar "Ben demiştim!" demezler ama herkes o bilgeyi hatırlar zaten. Biz de 1 Mart 2023'te şöyle yazmıştık: "Masa bir gereçtir... Ruhu ve estetik niteliği yoktur; tadı ve lezzeti de... Asıl olan bereket dolu sofradır; dostlar sofrasında izzet-i ikram olur, lezzet olur, muhabbet olur..." Gündemimiz malum olduğu üzere dağılan masa... Keşke depremzedelerin dertleriyle hemhâl olmaya devam etseydik... Dağılan masanın küçük ortaklarından biri(bakıldığında en tahsillisi) dağılmadan önceki günlerde diyor ki:

"Altılı masa dağılacak diyorlar! O masa öyle bir masa ki Halil İbrahim masasıdır o masa!" diyor.

Hızını alamayıp daha başka laflar da ediyor da neyse... "Halil İbrahim Sofrası" bizim Türk İslam dünyasının en güzel sembollerinden, metaforlarından ve kültürel kodlarımızın önemli örneklerinden biridir. Bu çok okumuş zat "Halil İbrahim Masası" diyor... Masa gereçtir. Sofra berekettir... Halil İbrahim Masası diye bir benzetme akla, mantığa olduğu kadar dil ve kültür ilişkisine de ters... "Kırat deriz" ama beyaz at demeyiz. "Allah razı olsun!" deriz ama "Tanrı razı olsun!" demeyiz. "Tanrı misafiri" deriz ama "Allah misafiri" denmez. Dilimizde söz sanatlarını bilmiyorsanız her an destursuz bağa girebilir yahut pot üstüne pot kırabilirsiniz... Deve "Yedi kazan sütü devirmiş de çok şükür bu işten de yüzümüzün akıyla çıktık." demiş. Konuşmak; aklına her geleni söylemek değildir... Aklına geleni söyleyen aklına gelmeyeni duyar. 8 Mart 2023

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç