Muhittin Gümüş Türkolog · Eğitimci
Türkolog · Eğitimci · Yazar

Muhittin Gümüş

Öğretim Görevlisi · Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

Ankara’dan Taşkent’e, Taşkent’ten Bişkek’e uzanan otuz yılı aşkın bir yolculuk: Türkçenin yabancılara öğretimi, Türk lehçeleri, çeviribilim ve Türk dünyası gençlerinin geleceğe hazırlanması.

Bişkek · Manas Üniversitesi

Türk Dünyası

  • Türkiye
  • Azerbaycan
  • Kazakistan
  • Kırgızistan
  • Özbekistan
  • Türkmenistan
  • KKTC
  • Macaristan
35+Yıllık Hizmet
3Başkent: Ankara, Taşkent, Bişkek
7Kitap ve Sözlük
26Yönetilen Tez
Ana Sayfa › Yazılar

102 Yıl Önce Bugün İstiklâl Marşı

Mart 14, 2023 Tanrı Dağlarından

Türk istiklâlini ve Türk Cumhuriyeti'ni ilelebet muhafaza ve müdafaa görevindeyken kahraman Mehmetçiğin yaptığı operasyonlara "Bir halkın yok edilişi" diyen alçağa gıkını çıkarmayan "proje tip" ve onun ortaklarına inat ay yıldızlı al bayrağımız, ebedî olarak göklerde dalgalanacaktır. İstiklâl Marşı'nın 102. yılı kutlu olsun! Millî şairimiz Mehmet Âkif Ersoy'u rahmetle anıyoruz. İstiklâl Marşı'nın millî mücadele döneminin büyük Türk milletinin millî bir destanı olduğunu kim bilmez ki? Şâirinin kim olduğunu ise sormak, cevap istemek ise pek ayıp olmaz mı? İstiklâlini kazanmadan istiklal destanını yazmış tek milletiz... Üzerinde durmak istediğim mesele şu:

İstiklâl Marşı'ndaki 41 mısrada nice mânâlar var. Marşımızda geçen istiklâl kelimesinden başlayarak garp, âfâk, serhad, cüda, şühedâ, ceriham, izmihlâl vb. nice kelimelerin anlamını bilmeyen bir nesil yetiştiriyoruz diye şikâyet ederiz ama bir yandan da bizim 70'lik 80'lik dedeler-babalar yahut evlatları da çok iyi bilir zannederiz. Böyle tarihî ve millî-kültürel kavramları maalesef bilmemekle övünme(!) devrindeyiz. Böyle cahillik ancak tahsille mümkündür derler.

İtalyanlar 14. yüzyıl şairi Dante Alighieri'nin La Divina Comedia(İlahi Komedyası)'nı anlamak için Danteşinaslık dersi koyarlar müfredatlarına... Kimse itiraz etmez... Biz hemen 100 yıl önce yazdığımız bir eseri 100 yıl sonra okuyamaz ve anlamaz hâle gelmiş isek vay hâlimize... Dilde sadeleştirme çalışmalarında aşırılığa gidilmesi doğru olmamıştır. Bu konu ayrı bir tartışma konusudur. Yabancı kökenli kelimelere karşılık bulunması doğru olmakla beraber geniş kültürel arka plana sahip kelimelere karşılık olarak uydurulan, anlam derinliğini ve duygu değerini yeni karşılıklarında bulamadığımız kimi yavan kelimeler olduğunu da kabul etmeliyiz. İstiklâl Marşı'ndaki bütün kelimeler dâhil olmak üzere millî kültürümüzün temel taşları olan o kelimeler de yaşatılsaydı ne olurdu? Çok iyi olurdu. Aynı sözlerim Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi için de geçerlidir. İstikbâl, mevcudiyet, bedhâh, ilelebet, şerait, nâmüsait, dalâlet, tevhid vb. kelimeler... İstiklâl Marşı'nı ve Gençliğe Hitâbe'yi tercüme mi edelim yani? Genel olarak her eser niçin yazılmıştır tamamını bilemeyi tabii ki... Bir gerçek de var ki her eser mutlaka ve mutlaka "anlamak" için okunur...

Yabancı dil öğrenmek için kırk takla atan, özel ders ve kurslar alan çocuklar, delikanlılar, gençler ve aklı başında her Türk vatandaşı 10-15 kelimeyi öğrenemez mi Allah aşkına! Anladıkça "İstiklâl" bizimdir!

Muhittin GümüşTanrı Dağları’ndan
İlgili Yazılar
Yayınlar

Kitaplar ve Sözlükler

Türk lehçelerinin söz varlığına dair karşılaştırmalı eserler.

1995

Türkçe Açıklamalı Azerbaycan Atasözleri

Prof. Dr. Mehman Musaoğlu ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Türkmen Atasözleri ve Bilmeceleri

Prof. Dr. Sapar Kürenov ile birlikte

1995

Türkçe Açıklamalı Özbek Atasözleri

Doç. Dr. İbrahim Yoldaşev ile birlikte

2008

Kırgızca-Türkçe-Rusça Konulu Sözlük

B. Sagınbayeva, İ. Şahin, E. Tölökova ile birlikte

Bütün Eserler
Arşiv

Foto Galeri

Kırgızistan’dan kareler — Burana’dan Song-Köl’e, boz üyden Tanrı Dağları’na.

Burana Kulesi · Balasagun
Song-Köl · Yaylada atlar
Boz üy · Yayla
Alay Dağları
Bozkır
Dağ geçidi
Karlı zirveler
Toktogul
Yeşil yamaçlar
Burana · Balasagun
Ala Arça
Tanrı Dağları

“İlim ve sanat, iltifat görmediği memleketten göç eder.”

İbn Sînâ · 980–1037

Arşivden

Videolar ve Söyleşiler

Televizyon programları, söyleşiler ve proje kayıtları.

Türkçeye gönül verenlerle…

Öğretim, yayın ve proje iş birlikleri için iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geç